fa بررسی اثر حفاظتی عصاره هیدروالکلی گیاه پونه بیابانی (.Boiss Nepeta ispahanica) بر آسیب حاد کبدی القاشده با CCl4 در موش‌های صحرائی نر: یک مطالعه تجربی بیوشیمی بیوشیمی پژوهشي(توصیفی- تحلیلی) Research <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">پیش‌زمینه و هدف: </span></span></strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">سموم شیمیایی ازجمله تتراکلرید کربن </span></span><span dir="LTR">(CCl4)</span><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> موجب اختلال عملکرد کبد می‌شوند. دراین راستا، اثر محافظت کبدی آنتی‌اکسیدان ها در مطالعات پیشین تا حدودی مطالعه شده است. از آنجائیکه گیاهان ازجمله گونه‌های </span></span><em><span dir="LTR">Nepeta</span></em><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> از &nbsp;منبع عمده آنتی‌اکسیدان ها هستند، مطالعه حاضر، با هدف بررسی اثر حفاظت کبدی عصاره هیدروالکلی </span></span><em><span dir="LTR">Nepeta ispahanica</span></em><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> در برابر آسیب حاد کبدی القاشده توسط </span></span><span dir="LTR">ccl₄</span><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> در موش‌های صحرایی نر انجام شد. </span></span><br> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">مواد وروش کار: </span></span></strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">در</span></span> <span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">این</span></span> <span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">مطالعه</span></span> <span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">تجربی، دوزهای مختلف عصاره هیدروالکلی </span></span><em><span dir="LTR">N.ispahanica</span></em> <span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">و لگالون به موش‌های صحرایی نر به‌طور جداگانه خورانده شد و سپس آسیب حاد کبدی با تجویز خوراکی </span></span>&nbsp;<span dir="LTR">CCl₄</span><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">در پارافین مایع القا گردید. سپس بررسی فعالیت آنزیم‌های کبدی و میزان لیپید پراکسیداسیون در بافت کبد و پلاسما و همچنین سنجش میزان فعالیت آنزیم‌های سوپراکسید دیسموتاز (</span></span><span dir="LTR">SOD</span><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">)، کاتالاز (</span></span><span dir="LTR">CAT</span><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">) و مقدارگلوتاتیون (</span></span><span dir="LTR">(GSH</span><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> در بافت کبد مورد ارزیابی قرار گرفت. </span></span><br> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">یافته‌ها: </span></span></strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">یافته‌های مطالعه نشان داد که &nbsp;تجویز 10روزه عصاره هیدروالکلی </span></span><em><span dir="LTR">N.ispahanica</span></em><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> با دوز </span></span><span dir="LTR">mg/kg</span><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">500 به‌طور معنی‌داری باعث کاهش فعالیت سرمی آنزیم‌های کبدی در مقایسه با گروه </span></span>&nbsp;<span dir="LTR">CCl₄</span><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">شد (001/0</span></span><span dir="LTR">P <</span><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> ). همچنین </span></span><span dir="LTR">&nbsp;MDA</span><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">بافت را به‌طور معنی‌داری کاهش (01/0</span></span><span dir="LTR"> P <</span><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> ) و میزان </span></span><span dir="LTR">SOD</span><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">، </span></span><span dir="LTR">CAT </span><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">&nbsp;و </span></span><span dir="LTR">GSH</span><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> را افزایش داده (05/0</span></span><span dir="LTR">&nbsp; P <</span><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">&nbsp;&nbsp; ) و کبد را از آسیب‌های ناشی از </span></span><span dir="LTR">&nbsp;CCl₄</span><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">محافظت کرد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">نتیجه‌گیری: </span></span></strong><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">بر اساس داده‌های مطالعه حاضر عصاره هیدروالکلی </span></span><em><span dir="LTR">N.ispahanica</span></em><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> اثر حفاظت نسبی روی آسیب کبدی القاشده با </span></span>&nbsp;<span dir="LTR">CCl₄</span><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">در موش‌های صحرایی نر داشته و این نقش احتمالاً به دلیل وجود ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی موجود در آن است.</span></span><br> <span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"></span></span> <span style="font-family:Times New Roman;"><strong>Background & Aims</strong>: Chemical toxins such as carbon tetrachloride (CCl₄) cause liver dysfunction. In this regard, the hepatoprotective effect of antioxidants against these toxins has been studied previously. Since herbal agents, including Nepeta species, are the major source of antioxidants, the present study aimed to investigate the hepatoprotective effects of hydroalcoholic extract of Nepeta ispahanica (N. ispahanica) against acute liver injury induced by CCl₄ in male rats.<br> <strong>Materials & Methods</strong>: In this experimental study, different doses of hydroalcoholic extract of N. ispahanica and Legalone were fed to male rats separately and then acute liver injury was induced by oral administration of CCl₄ in liquid paraffin. Liver enzyme activity and lipid peroxidation in liver and plasma, as well as the activity of superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), and glutathione (GSH) in liver tissue, were evaluated.</span> <pre> <span style="font-family:Times New Roman;"><strong>Results: </strong>The findings indicated that the 10-day administration of hydroalcoholic extract of N.ispahanica at dose of 500 mg/kg significantly decreased the serum activity of liver enzymes compared to the CCl₄ group and significantly decreased liver MDA and increased SOD, CAT, and GSH levels and protected the liver from CCl₄ injury.</span></pre> <span style="font-family:Times New Roman;"><strong>Conclusion: </strong>According to the presented findings, hydroalcoholic extract of N.ispahanica had a partial protection against CCl₄-induced liver injury in male rats and this role is probably due to the presence of phenolic and flavonoid compounds.</span> آسیب حاد کبدی, لیپید پراکسیداسیون, CCl4 ,Nepeta ispahanica Acute liver injury, Lipid peroxidation, Nepeta ispahanica, CCl4 410 422 http://umj.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4409-1&slc_lang=fa&sid=1 Iran Pouraboli ایران پورابولی Rozan.ebrahimi@yahoo.com 3700319475328460030199 3700319475328460030199 No Assistant Professor, Department of Biology, Faculty of Sciences, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran دانشیار گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران Fahimeh Farzad Amir Ebrahimi فهمیه فرزاد امیر ابراهیمی fahimeh.farzad95@yahoo.com 3700319475328460030200 3700319475328460030200 Yes M.sc, Department of Biology, Faculty of Sciences, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran (Corresponding Author) کارشناس ارشد گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران (نویسنده مسئول)