fa مطالعه‌ی فوق ریزبینی سلول‌های گرانولوزای فولیکول‌های تخمدانی موش صحرایی متعاقب ایجاد دیابت تجربی و درمان با متفورمین آناتومی آناتومی پژوهشي(توصیفی- تحلیلی) Research <p> <strong> پیش زمینه و هدف: </strong>دیابت یک بیماری<strong> </strong>متابولیکی است که بر تمام بدن از جمله دستگاه تناسلی ماده تأثیر می‌گذارد و از عوامل مؤثر در ناباروری می‌باشد. متفورمین از داروهای رایج کنترل قند خون بیماران دیابتی است. هدف این مطالعه بررسی تغییرات فوق ریزبینی فولیکول‌های تخمدانی رت‌های دیابتی و سنجش میزان اثربخشی داروی متفورمین در این زمینه بود. <strong><i></i></strong> <strong> مواد و روش کار: </strong>36 سر رت ماده بالغ نژاد Sprague-Dawley (210-170گرم) در 3 گروه (کنترل، دیابتی و دیابتی درمان شده با متفورمین) مطالعه شدند. در گروه‌های دوم و سوم، رت‌ها با تزریق mg/kg 45 استرپتوزوتوسین دیابتی و در گروه سوم با mg/kg/day 100 متفورمین منوهیدروکلراید تیمار شدند. در پایان دوره آزمایش، رت‌ها تشریح و تخمدان راست آن‌ها پس از آماده‌سازی، با میکروسکوپ الکترونی عبوری ( TEM ) مطالعه گردیدند. </p><p> </p><p>  <strong> یافته‌ها: </strong>تغییرات ایجادشده در سلول‌های گرانولوزای فولیکول‌های تخمدانی رت‌های گروه دیابتی در مقایسه با گروه کنترل شامل کوچک و چروکیده شدن سلول گرانولوزا، کوچک شدن، بی‌نظمی شکلی و کاهش فعالیت هسته سلول (متراکم‌تر شدن کروماتین)، کاهش تعداد و ظهور اشکال غیرطبیعی اندامک‌های سیتوپلاسم سلول، تجمع قطرات لیپیدی در سیتوپلاسم، ازهم‌گسیختگی سلول‌های تاج شعاعی و فاصله گرفتن آن‌ها از پرده شفاف است. کاهش تعداد و هموژن ‌شدن میتوکندری‌ها، بالونی شدن کریستاهای برخی از میتوکندری‌ها، تورم شبکه‌های آندوپلاسمی صاف و دانه‌دار از بارزترین تغییرات اندامکی در گروه دیابتی بودند.<i> </i> <strong> بحث و نتیجه‌گیری </strong>: دیابت باعث ایجاد تغییرات فرا ساختاری آپوپتوزی در سلول‌های گرانولوزا شده و منجر به آترزی فولیکول‌های در حال رشد خواهد. درمان با متفورمین می‌تواند در ایجاد شرایط بهتر در موارد ذکرشده در بیماران دیابتی مؤثر باشد. </p><p> </p><p> </p><p> </p><p> <strong> </strong></p><p>  </p><p>  </p> <p align="center"> <strong> Received: 15 July, 2012 Accepted: 2 Sep, 2012 </strong></p><p> <strong> Abstract </strong></p><p> <strong> Background & Aim: </strong>Diabetes is a metabolic disorder which affects whole systems in body including female reproductive system. Moreover, diabetes is an effective cause to infertility. Metformin is of the most common drugs using to control of hyperglycemia in patients. The aim of this study was surveillance of ultrastructural changes of ovarian follicles in diabetic rats and evaluation of Metformin efficiency. </p><p> <strong><i> Materials & Methods </i></strong><strong>: </strong>Thirty-six adult Sprague-Dawley<strong> </strong>female rats (170-210g) were studied in 3 groups (Control, diabetic and diabetic treated by metformin). In second and third groups, rats were induced diabetes by streptozotocin and the third group were treated by metformin monohydrochloride. At the end of experience period, rats were euthanized and their right ovary <strong>-</strong>after<strong> </strong>preparation<strong>- </strong>were observed by Transmission Electron Microscope (TEM) to survey objective factors. </p><p> <strong><i> Results </i></strong><strong>: </strong>In comparison with<strong> </strong>control group, shape shrinking and size decreasing in granulosa cells, nucleus disorder and shrinking, decline in nucleus activity (increasing of dark chromatin), reduction in number of cytoplasmic organelles and their unnatural appearance, accumulation of lipid droplets in cytoplasm, gaps among corona radiata cells and their spacing from zona plucida were observed in diabetic group. Mitochondrial homogenization and decreasing in number, ballooning in cristae in some mitochondria, swelling of rough and smooth endoplasmic reticulum are of the most obvious organellar changes in diabetic group. </p><p> <strong><i> Conclusion </i></strong><strong>: </strong>Diabetes causes ultrastructural changes of apoptosis to granulosa cells and leads to atresia in growing follicles. Treatment with metformin can cause better conditions to mentioned cases in diabetic patients. </p><strong><i /></strong> تخمدان، سلول‌های گرانولوزا، دیابت، متفورمین، میکروسکوپ الکترونی، موش صحرایی Ovary, Granulosa Cell, Diabetes, Metformin, TEM, Rat 476 484 http://umj.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-582-282&slc_lang=fa&sid=1 Poua Pounaghi پویا پورنقی p.pournaghi@gmail.com 370031947532846006045 370031947532846006045 Yes Biology Department, Payam-e-Noor University گروه زیست شناسی دانشگاه پیام نور مرکز کرمانشاه Shapoor Hasanzadeh شاپور حسن زاده 370031947532846006046 370031947532846006046 No Histology and Embryology Section, Basic Sciences Department, Faculty of Veterinary Medicine, Urmia University, Urmia, Iran بخش بافت شناسی و جنین شناسی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه Rajab Ali Sadrkhanlou رجبعلی صدرخانلو 370031947532846006047 370031947532846006047 No Histology and Embryology Section, Basic Sciences Department, Faculty of Veterinary Medicine, Urmia University, Urmia, Iran بخش بافت شناسی و جنین شناسی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه Amir Abbas Farshid امیرعبّاس فرشید 370031947532846006048 370031947532846006048 No Pathology Section, Pathobiology Department, Faculty of Veterinary Medicine / Electron Microscopy Center of Urmia University, Urmia, Iran دانشکده دامپزشکی دانشگاه ارومیه