Studies in Medical Sciences

fa طراحی و تعیین روایی و پایایی پرسش‌نامه تاثیر مدل اعتقاد بهداشتی در استفاده کنندگان از دو روش تنظیم خانواده قرص و کاندوم DESIGNED TO DETERMINE THE EFFECT OF QUESTIONNAIRE VALIDITY AND RELIABILITY OF HEALTH BELIEF MODEL IN TWO WAYS USERS OF FAMILY PLANNING PILLS AND CONDOMS آناتومی آناتومی پژوهشي(توصیفی- تحلیلی) Research چکیدهپیش زمینه و هدف: ابزارهای سنجش و پرسش‌نامه‌هایی که در تحقیق‌ها بکار گرفته می‌شوند تا از طریق آن‌ها میزان دستیابی به اهداف پژوهش اندازهگیری شوند، خود باید استاندارد باشند تا با آن‌ها بتوان تاحد ممکن ضمانت نتایج بدست آورده را تضمین نمود. مطالعه حاضر با هدف استانداردسازی و تعیین روایی و پایایی پرسش‌نامه برای سنجش مفاهیم مدل اعتقاد بهداشتی برای گیرندگان خدمت دو روش پیشگیری از بارداری قرص و کاندوم بکار گرفته شده است.مواد و روش‌ها: در این مطالعه با بررسی متون اقدام به جمع‌آوری تعدادی از پرسش‌نامه‌های بکار گرفته شده در تحقیق‌های مربوط به سلامت باروری و تنظیم خانواده که مدل اعتقاد بهداشتی در آن‌ها بکار گرفته شده بود، شد. سپس پرسش‌نامه اولیه تدوین و در مرحله اول اعتبار ظاهری و محتوایی آن با بهرهگیری از Expert opinion ارزیابی شد و در مرحله بعد قابلیت فهم آن توسط مشتری با انجام مطالعه راهنما بر روی ۲۰ نفر انجام شد و در مراحل سوم و چهارم پایایی پرسش‌نامه با بهره‌گیری از روش آزمون-آزمون مجدد و محاسبه معیارهای نمونه‌برداری برای تضمین کیفیت، آلفای کرونباخ با استفاده از نرم‌افزار STATA انجام شد. برای ارایه نمودن نتایج از آمار توصیفی استفاده شد.یافته‌ها: در مرحله اعتباریابی ابزار سه آیتم از پرسش‌نامه کاندوم و چهار آیتم از پرسش‌نامه قرص حذف و پرسش‌نامه‌ها برای ارزیابی قابلیت درک توسط مشتریان در اختیار ۲۰نفر از افراد قرار داده شد که با استفاده از معیارهای تضمین کیفیت حداقل ۸۰درصد سوالات قابل قبول تشخیص داده شدند. پس از انجام اصلاحات لازم، پرسش‌نامه‌ها در اختیار ۳۰ نفر از مشتریان دریافت کننده خدمات قرار داده شد و به فاصله ۱۵ روز مجدداً همین افراد مورد پرسشگری قرار گرفتند و نتایج برای تضمین کیفیت مورد ارزیابی قرار گرفتند و سوالاتی که دارای نقص بودند اصلاح شده و دوباره پرسش‌نامه بر روی ۳۰ داوطلب دیگر آزمون شد و پس از ۱۵ روز دوباره روی این ۱۵ نفر آزمون شد و نتایج برای تضمین کیفیت مورد ارزیابی قرار گرفتند.بحث و نتیجه گیری: در بیشتر مطالعات، تهیه ابزار استاندارد برای انجام مطالعه یکی از اساسی‌ترین اقدامات برای انجام بررسی است. این امر باتوجه به حساسیت موجود در اغلب موارد نیازمند زمانی طولانی برای طی مراحل استانداردسازی است. ولی با مرور دقیق مستندات و تجربیات انجام شده و بهرهگیری از ابزاری که پایایی و روایی آن‌ها پیش از این تایید شده است، این زمان قابل کوتاه‌تر شدن است. نتایج این مطالعه نشانگر روایی و پایایی قابل قبول پرسش‌نامه طراحی شده در سنجش اجزا مدل اعتقاد بهداشتی برای خدمات تنظیم خانواده است.مجله پزشکی ارومیه، دوره بیست و یکم، شماره‌ پنجم، ص 390-382، بهمن و اسفند 1389 Background & Aims : Questionnaires and scales which are used in the researches to achieve the goals should be standardized to insure the results of the researches. This study planned to standardize, reliability and validity of the concepts of Health Belief Model in pill and condom users. Materials & Methods : In this study by reviewing documents and some of the applied questionnaires in the reproductive health and family planning studies some scales, which used health belief model, were collected. Then the primary questionnaire was designed and at the first step, its face validity and content was assessed by the expert opinion. At the second step, client understanding of the questionnaire was assessed with a study on 20 clients, in the third and fourth steps the reliability of the questionnaire was checked by the test- re test, LQAS and Cronbach alpha by the STATA software. To present the results of the test descriptive statistics were used. Results : In the scale reliability process, we omitted 3 items of condom and 4 items of pill questionnaire then it presented to 20 clients for client understanding assessment. According to the quality assurance measures 80% of the questions in the questionnaires were accepted. After necessary changes, questionnaires were presented to 30 clients two times with 15 day interval. By applying LQAS method some questions were corrected and again with 15 day interval they were presented to another 30 clients and results were assessed by LQAS method. Discussion : In majority of studies, preparing a standard questionnaire is one of the most important elements. With the high sensitivity of the issue mentioned above, the standardization process needs a long time, but reviewing the previous documents with approved reliability and validity could decrease this period. This study shows accepted reliability and validity of designed questionnaires in the assessment of Health Belief Model in family planning services. Source: Urmia Med J 2011: 21(5):444 ISSN: 1027-3727 تنظیم خانواده، الگوی اعتقاد بهداشتی، پرسش‌نامه، روایی، پایایی family planning, Health Belief Model, questionnaire, validity, reliability 382 390 http://umj.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-582-1&slc_lang=fa&sid=1 mohamad Eslami محمد اسلامی 370031947532846003045 370031947532846003045 No Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran دانشگاه تربیت مدرس alireza Heidarnia علیرضا حیدرنیا hidarnia@modares.ac.ir 370031947532846003046 370031947532846003046 Yes School of Medical Sciences, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran دانشکده علوم پزشکی دانشگاه تربیت مدرس abtin Heidarzadeh آبتین حیدرزاده 370031947532846003047 370031947532846003047 No , Faculty of Gilan University of Medical Sciences, Gilan, Iran دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی گیلان farkhondeh Shokravi فرخنده امین شکروی 370031947532846003048 370031947532846003048 No School of Medical Sciences, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran دانشکده علوم پزشکی دانشگاه تربیت مدرس mohamad esmaeil motlag محمداسماعیل مطلق 370031947532846003049 370031947532846003049 No Deputy of Health Affairs, Ministry of Health and Medical Education معاونت اموربهداشتی وزارت بهداشت ودرمان واموزش پزشکی