en اثربخشی مداخله کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر شدت خستگی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس روانشناسی روانشناسی پژوهشي(توصیفی- تحلیلی) Research <strong>سابقه و هدف:</strong> خستگی یکی از شایع<span dir="LTR">&shy;</span>ترین مشکلات بیماران مبتلا به ام.اس است که اثرات منفی بسیاری بر زندگی آنها دارد. پژوهش حاضر به بررسی اثربخشی مداخله کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر شدت خستگی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس پرداخت.<br> <strong>مواد و روش ها:</strong> طرح پژوهش آزمایشی با گروه کنترل و پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری بود. جامعه آماری کلیه زنان و مردان مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس بودند که در بهار 1396 با تشخیص مولتیپل اسکلروزیس به انجمن ام اس نیشابور مراجعه نمودند. نمونه شامل 47 نفر از بیماران بودند. روش نمونه گیری در دسترس و&nbsp; سپس به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (22 نفر<span dir="LTR">(</span> و گواه (25 نفر<span dir="LTR">(</span> جایگزین شدند. ابزار مورد استفاده پرسشنامه شدت خستگی بود. برای تحلیل داده ها از روش تحلیل واریانس آمیخته استفاده شد. فرمول نمونه گیری بر اساس <span dir="LTR">G-POWER</span>، اندازه اثر و توان آماری آزمون بود.<br> <strong>یافته ها: </strong>نتایج آزمون تک متغیره در مورد اثر زمان حاکی از آن است که اثر زمان بر روی مؤلفۀ خستگی (001/0 <span dir="LTR">P</span><span dir="LTR">= </span>و 82/59 <span dir="LTR">&nbsp;(F= </span>معنی‌دار است. در خصوص اثر تعاملی زمان و گروه نیز مشخص شد که اثر تعاملی زمان و گروه بر مؤلفۀ خستگی معنی‌دار است (001/0 <span dir="LTR">P= </span>و 58/35<span dir="LTR">F= </span>).<br> <strong>استنتاج:</strong> نتایج حاصل نشان داد که ذهن آگاهی به صورت معناداری موجب بهبود خستگی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس شد. این یافته ها در پیگیری نیز پایدار بود.<br> &nbsp; <strong><em>Background & Aims:</em></strong> Fatigue is one of the most common problems in MS patients that has many negative effects on their lives. The current investigation scrutinized the effectiveness of mindfulness-based stress reduction intervention on fatigue severity in patients with multiple sclerosis. &nbsp;<br> <strong><em>Methods and Materials:</em></strong> The study performed in experimental design with control group and pretest, posttest and follow up. Statistical population was all the men and women suffering from multiple sclerosis with a diagnosis of multiple sclerosis who referred to MS Society of Neyshabur in the spring of 2016. The sample consisted of 47 patients. The sampling method was convenience, and then was randomly divided into two experimental groups (n = 22) and the control (n = 25). Fatigue severity questionnaire was used as the instrument. Repeated measures analysis of variance with mixed-design was used to analyze the data. The sampling formula based on G-POWER included the size of the effect and the statistical power of the test.<span dir="RTL"></span><br> <strong><em>Results</em></strong><strong>:</strong> The results of the univariate test on the effect of time indicated that the effect of time on fatigue was significant (F=59.82, P<0.001). Considering the interactive effect of time and group, it was also found that the interactive effect of time and group on fatigue was significant (F = 35.58, P<0.001).<br> <strong><em>Conclusion</em></strong><strong>:</strong> The obtained results revealed that mindfulness significantly improved fatigue in patients suffering from multiple sclerosis. These findings were consistent in the follow-up. ذهن آگاهی, خستگی, مولتیپل اسکلروزیس Mindfulness, Stress reduction, Fatigue, Multiple Sclerosis 137 145 http://umj.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4313-1&slc_lang=en&sid=1 Narges Ensan نرگس انسان ensan.narges@yahoo.com 3700319475328460030082 3700319475328460030082 No Student Of Clinical Psychology (MA), Semnan University, Iran دانشجوی کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه سمنان، سمنان،ایران Isaac Rahimian boogar اسحق رحیمیان بوگر i¬_rahimian@semnan.ac.ir 3700319475328460030083 3700319475328460030083 Yes Associate Professor of Health psychology, Department of Clinical Psychology , Faculty of Psychology and Educational Sciences, Semnan University, Iran (Corresponding Author) دانشیار روانشناسی سلامت، گروه روانشناسی بالینی دانشگاه سمنان، سمنان، ایران Siavash talepasand سیاوش طالع پسند Stalepasand@semnan.ac.ir 3700319475328460030084 3700319475328460030084 No Associate Professor of Educational psychology, Department of Educational psychology , Faculty of Psychology and Educational Sciences, Semnan University, Iran دانشیار روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان،ایران fariborz estilaee فریبرز استیلایی Drfarest@gmail.com 3700319475328460030085 3700319475328460030085 No Psychiatrist, Neishabour, Iran روانپزشک، نیشابور، ایران