fa مقایسه اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی و اصلاح سوگیری توجه بر علائم روان‌شناختی در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2: یک مطالعه نیمه تجربی غدد غدد پژوهشي(توصیفی- تحلیلی) Research <strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">پیش‌زمینه و هدف: </span></span></strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">دیابت ازجمله بیماری‌های متابولیک و یک اختلال چندعاملی است که با افزایش مزمن قند خون یا هیپرگلسیمی شخص می‌شود</span></span><span dir="LTR">.</span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> پژ</span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">وهش حاضر با هدف مقایسه </span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی و اصلاح سوگیری توجه بر علائم روان‌شناختی در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 انجام گرفته است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">مواد و روش کار</span></span></strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">: این تحقیق از نوع مداخله‌ای می‌باشد. در این پژوهش از طرح نیمه تجربی پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل استفاده گردید. جامعه</span></span><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:9.5pt;">ٔ</span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> آماری، شامل تمامی بیماران دیابتی در شهر کرمان بود. در این پژوهش از شیوه نمونه‌گیری در دسترس استفاده گردید. بدین منظور با توجه به ملاک‌های ورود و خروج، تعداد 75 نفر از بیماران دیابتی نوع 2 به‌عنوان گروه نمونه انتخاب شدند و به‌طور تصادفی در 3 گروه، شامل دو گروه آزمایشی و یک گروه کنترل جایگزین شدند. اطلاعات لازم، از اجرای آزمون دات پروب و پرسشنامه علائم روان‌شناختی </span></span><span dir="LTR">DASS-21</span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> در مرحله</span></span><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:9.5pt;">ٔ</span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> پیش‌آزمون و پس‌آزمون جمع‌آوری شد. سپس روی گروه اول، شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و روی گروه دوم اصلاح سوگیری توجه اعمال گردید، اما گروه کنترل به روند طبیعی خود ادامه داد و سرانجام آزمودنی‌های هر سه گروه مجدداً با ابزارهای پژوهش ارزیابی شدند. داده‌های به‌دست‌آمده با نرم‌افزار </span></span><span dir="LTR">SPSS-23</span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> و روش تحلیل کوواریانس مورد تجزیه‌و‌تحلیل قرار گرفتند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">یافته‌ها</span></span></strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">: نتایج این پژوهش نشان داد که شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و اصلاح سوگیری توجه سبب کاهش معنی‌دار علائم روان‌شناختی (افسردگی، اضطراب و استرس) در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 می‌گردد </span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">(05/0></span></span><span dir="LTR">P</span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">).</span></span><br> <strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">بحث و نتیجه‌گیری</span></span></strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">: یافته‌های پژوهش مؤید اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی و اصلاح سوگیری توجه در کاهش علائم روان‌شناختی بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 است.</span></span> <a name="_Toc416081061"><strong><em>Background & Aims: </em></strong></a>The purpose of this study was to compare the effectiveness of mindfulness based cognitive therapy and attention bias modification onpsychological symptomsin patients with type 2 diabetes.<br> <strong><em>Materials & Methods: </em></strong>This research is an interventional study.The research method was quasi-experimental design with pretest-posttest with control group. The statistical population of this study included all diabetic patients in Kerman. Convenient sampling method was applied for this research. According to the entry and exit criteria, 75 patients with type 2 diabetes were selected and randomly divided into 3 groups, two experimental and one control group. Data needed for this study was collected from Dot probe test and psychological symptom questionnaire (Dass-21) in the pre-test and post-test with demographic information, history and characteristics of diabetes. Then, the first group received mindfulness based cognitive therapy (MBCT), and the second group received attention bias modification (ABM), but the control group did not receive any interventions. Finally, the subjects of the three groups were evaluated with research tools. In order to analyze the statistical data, analysis of covariance (ANCOVA) was conducted using SPSS (version 23).<br> <strong><em>Results: </em></strong>The results showed that mindfulness based cognitive therapy and attention bias modification caused significant decrease in psychological symptoms (depression, anxiety and stress) in patients with type 2 diabetes.<br> <strong><em>Conclusion</em></strong>: The results of this study confirmed the effectiveness of mindfulness based cognitive therapy and attention bias modification in psychological symptoms in patients with type 2 diabetes<strong><em>.</em></strong> شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی, اصلاح سوگیری توجه, علائم روان‌شناختی, دیابت نوع 2 Mindfulness based cognitive therapy, Attention bias modification, Psychological Symptoms, type 2 diabetes 239 249 http://umj.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4015-1&slc_lang=fa&sid=1 Ramin Ghazanfari رامین غضنفری Ghazanfariramin@yahoo.com 3700319475328460032854 3700319475328460032854 No M.A in Clinical Psychology, Department of Psychology, Literature and Human Sciences, shahid Bahonar University, Kerman, Iran کارشناسی ارشد روان شناسی بالینی،گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه باهنر کرمان، کرمان، ایران S. M. Hossein Mousavi Nasab سید محمد حسین موسوی نسب hossein.mousavi-nasab@uk.ac.ir 3700319475328460032855 3700319475328460032855 No Assistant Professor, Department of Psychology, Literature and Human Sciences, shahid Bahonar University, Kerman, Iran (Corresponding Author) استادیار گروه روان شناسی سلامت، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنرکرمان، کرمان، ایران (نویسنده مسئول) Mohammad Hossein Gozashti محمد حسین گذشتی drgozashti@yahoo.com 3700319475328460032856 3700319475328460032856 Yes Associate Professor, Endocrine Department, Kerman University of Medical Sciences, Iran (Corresponding Author) دانشیار گروه داخلی، غدد درون ریز و متابولیسم، دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران (نویسنده مسئول)