fa بررسی سونوگرافیکی تغییرات آترواسکلروتیک آئورت و شرایین ایلیاک در بیماران مبتلابه نارسایی مزمن کلیوی بالای 45 سال، یک مطالعه مورد شاهدی رادیولوژی رادیولوژی پژوهشي(توصیفی- تحلیلی) Research <strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">پیش‌زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> در نارسایی مزمن کلیه بیمار دچار مشکلات و عوارض متعددی می‌گردد.</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">یکی از مشکلات عمده تسریع اترواسکروز است هرچند اعتقاد بر این است که عوامل متعددی در بروز اترواسکروز در بیماران مزمن کلیوی دیالیزی دخیل است. ارزیابی سونوگرافیک شرایین به‌عنوان روشی دقیق و غیرتهاجمی در بررسی فرآیند آترواسکلروز پیشنهاد شده است. پلاک آترواسکلروتیک و ضخامت انتیما-مدیا را می‌توان به‌راحتی توسط سونوگرافی داپلر رنگی ارزیابی کرد. هدف از این مطالعه، بررسی یافته‌های سونوگرافی داپلر رنگی در مورد آترواسکلروز آئورتوایلیاک در بیماران تحت همودیالیز بالای 45 سال می‌باشد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">مواد و روش‌ها:</span></span></strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> در یک مطالعه توصیفی-تحلیلی، 50 بیمار همودیالیزی بالای 45 سال طی 14 ماه در مرکز آموزشی-درمانی امام رضا (ع) تبریز موردبررسی قرار گرفتند. 50 فرد سالم همسان ازنظر سن و جنس با گروه اول به‌عنوان شاهد در نظر گرفته شدند. سونوگرافی داپلر رنگی جهت تعیین فرآیند آترواسکلروز شرایین آئورتوایلیاک مورد استفاده قرار گرفت. تنگی بیش از 70 درصد قطر داخلی به‌عنوان &quot;تنگی بارز&quot; در نظر گرفته شد. ضخامت انتیما-مدیای شریان ایلیاک در هر دو سمت اندازه‌گیری شده و تعداد پلاکت‌های آترومی نیز ثبت شدند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">یافته‌ها</span></span></strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">: 28 مرد و 22 زن با سن متوسط 52/8</span></span><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:9.5pt;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">54/56 سال در گروه مورد و 25 مرد و 25 زن با سن متوسط 66/7</span></span><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:9.5pt;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">74/55 سال در گروه شاهد وارد مطالعه شدند (05/0<</span></span><span dir="LTR">p</span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">). متوسط مدت دیالیز در گروه مبتلا به بیماری کلیوی 35/14</span></span><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:9.5pt;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">76/22 (58-6) ماه بود. میانه قطر داخلی آئورت شکمی در گروه مورد به‌طور معنی‌داری کمتر بود (13 در برابر 17 میلی‌متر؛ <a name="OLE_LINK61"></a><a name="OLE_LINK60">001/0></a></span></span><span dir="LTR">p</span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">).</span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> آنوریسم آئورت شکمی در 5 بیمار (10 درصد) گروه مبتلا به بیماری کلیوی و در هیچ‌یک از افراد گروه شاهد ثبت گردید (03/0=</span></span><span dir="LTR">p</span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">). میانه ضخامت انتیما-مدیای بیشینه شرایین ایلیاک در گروه دیالیز به‌طور معنی‌داری بیشتر از شاهد بود (9/0 در برابر 6/0 میلی‌متر؛ 001/0></span></span><span dir="LTR">p</span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">). تنگی بارز در شرایین آئورتوایلیاک وجود نداشت. تعداد موارد با آتروم آئورت و شرایین ایلیاک در گروه مبتلا به بیماری کلیوی به‌طور معنی‌داری بیشتر بود (54 درصد در برابر 12 درصد؛ 001/0></span></span><span dir="LTR">p</span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">).</span></span><br> <strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">نتیجه‌گیری</span></span></strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">: گرچه تنگی بارز در شرایین آئورتوایلیاک بیماران همودیالیزی وجود نداشت؛ ولی فرآیند آترواسکلروز در این عروق در مقایسه با افراد سالم به‌طور معنی‌داری پیشرفته‌تر بود.</span></span><br> &nbsp; <a name="_Toc416081061"><strong><em>Background & Aims:</em></strong></a> Patients with chronic kidney disease (CKD) encounter many complications and morbidities. One of these major complications is accelerated atherosclerosis which is believed to be multifactorial in CKD and dialysis patients. Ultrasonographic evaluation of arteries has been proposed as an accurate and non-invasive method in assessing the process of atherosclerosis. Atherosclerotic plaque and intima-media thickness (IMT) could readily be evaluated by color Doppler ultrasonography (CDU). This study aimed at evaluating the CDU findings regarding aortoiliac atherosclerosis in hemodialysis CKD patients older than 45 years.<br> <strong><em>Materials & Methods: </em></strong>In an analytic-descriptive study, 50 hemodialysis patients aged 45 years or older were recruited during a 14-month period in Tabriz Imam Reza Teaching Center. Another 50 age- and sex-matched healthy individuals served as the controls. CDU was employed to determine the atherosclerosis process of aortoiliac arteries in both groups. Lumen stenosis >70% of internal diameter was considered as the &ldquo;significant stenosis&rdquo;. The iliac IMT was also determined on both sides.<br> <strong><em>Results: </em></strong>There were 28 males and 22 females in the case group with a mean age of <a name="OLE_LINK16">56.54&plusmn;8.52 years </a>while there were 25 males and 25 females in the control group with a mean age of 55.74&plusmn;7.66 years (p>0.05). The mean duration of hemodialysis was 22.76&plusmn;14.35 (6-58) months in the CKD group. The median abdominal aortic diameter was significantly lower in the case group compared to the control group (13 vs. 17 mm; p<0.001). There were 5 cases (10%) with abdominal aortic aneurysm in the CKD group with no similar cases in the other group (p=0.03). The median maximum IMT of the iliac arteries was significantly higher in the dialysis group compared to that in the control group (0.9 vs. 0.6 mm; p<0.001). There was no significant stenosis in aortoiliac arteries. Frequency of the cases with atherosclerotic atheromas in aorta and iliac arteries was significantly higher in the CKD patients compared to the control group (54% vs. 12%; p<0.001).<br> <strong><em>Conclusion</em></strong>: Although there was no significant stenosis in aortoiliac arteries in hemodialysis patients, the atherosclerosis was significantly more advanced in these vessels compared to healthy counterparts.<br> &nbsp; سونوگرافی داپلر رنگی, آترواسکلروز, نارسایی مزمن کلیه Color Doppler Ultrasonography, Atherosclerosis, Chronic Renal Failure 905 911 http://umj.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3968-1&slc_lang=fa&sid=1 Amirreza Jahanshahi امیررضا جهانشاهی 3700319475328460033087 3700319475328460033087 Yes Assistant Professor, Department of Radiology, Tabriz University of medical science, Tabriz, Iran (Corresponding Author) استادیار گروه رادیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، ایران(نویسنده مسئول) abolhasan shakeri ابوالحسن شاکری 3700319475328460033088 3700319475328460033088 No Professor, Department of Radiology, Tabriz University of medical science, Tabriz, Iran استاد گروه رادیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، ایران hamid Tayebi khosroshahi حمید طیبی خسروشاهی 3700319475328460033089 3700319475328460033089 No Professor, Department of Nephrology, Tabriz University of medical science, Tabriz, Iran استاد گروه نفرولوژی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، ایران elham nahchami الهام نه چمی elham.nahchami@yahoo.com 3700319475328460033090 3700319475328460033090 No Physician, Tabriz University of medical science, Tabriz, Iran پزشک، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، ایران Armin zARRINTAN ارمین زرین تن 3700319475328460033091 3700319475328460033091 No Resident of Radiology, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran رزیدنت رادیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران Mohammad Mirza-Aghazadeh-Attari محمد میرزا آقازاده عطاری m.aghazadeh75@yahoo.com 3700319475328460033092 3700319475328460033092 No Physician, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran پزشک، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، ایران