fa ارزیابی عوامل موثر بر کیفیت تصاویر پلانار پزشکی هسته ای با استفاده از تابع تبدیل مدولاسیون فیزیک پزشکی فیزیک پزشکی پژوهشي(توصیفی- تحلیلی) Research <strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">پیش‌زمینه و هدف: </span></span></strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">توانایی تفکیک از ویژگی‌های با اهمیت در بررسی عملکرد سیستم‌های تصویربرداری پزشکی هسته‌ای محسوب می‌شود. </span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">هدف از مطالعه حاضر </span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">بررسی توانایی تفکیک فضایی در تصاویر پلانار پزشکی هسته‌ای از طریق محاسبه تابع تبدیل مدولاسیون </span></span><span dir="LTR">(MTF)</span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> می‌باشد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">مواد و روش کار: </span></span></strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">تصویربرداری پزشکی هسته‌ای از لوله موئینه با اکتیویته 1 میلی کوری به روش پلانار در فواصل</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">و اندازه ماتریکس‌های مختلف در دو محیط متفاوت یعنی بدون پرتوهای پراکنده (در شرایط ایدئال) و با پرتوهای پراکنده (در شرایط واقعی با پر کردن فانتوم با آب) انجام شد. سپس</span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> با رسم پروفایل خطی بر روی تصاویر مربوطه، تابع گسترش خطی را برای هرکدام</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">به دست آور</span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">ده و</span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> با استفاده از</span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> برازش منحنی گوسی و</span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> تبدیل فوریه</span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">، تابع تبدیل مدولاسیون</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">و نیز </span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">خطای مجموع مربعات محاسبه شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">یافته‌ها</span></span></strong>: <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">بررسی نتایج نشان داد که </span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">در شرایط ایدئال و نیز در شرایط واقعی، تابع تبدیل مدولاسیون</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">تابعی از فاصله منبع تا آشکارساز و اندازه ماتریکس می‌باشد. میزان </span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">خطای مجموع مربعات </span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">در شرایط مختلف تصویربرداری دستخوش تغییر بوده و با افزایش فاصله و اندازه ماتریکس افزایش می‌یابد (از 84/0 تا 29/61 برای شرایط واقعی و از 10/0 تا 02/57 برای شرایط ایدئال).</span></span><br> <strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">بحث و نتیجه‌گیری: </span></span></strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">حضور </span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">پرتوهای پراکنده، اثر محسوسی بر میزان توانایی تفکیک سیستم تصویربرداری ایجاد نمود. با به‌کارگیری اندازه ماتریکس بزرگ‌تر و نیز کاهش فاصله منبع تا </span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">آشکارساز</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">می‌توان توانایی تفکیک فضایی مناسب‌تری به دست آورد. آگاهی دقیق از</span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> توانایی تفکیک حاصل در</span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> اندازه ماتریکس‌ها و نیز فواصل مختلف منبع از آشکارساز، می‌تواند در تصویربرداری پزشکی هسته‌ای سودمند واقع شود.</span></span> <a name="_Toc416081061"><strong><em>Background & Aims: </em></strong></a>Spatial resolution is one of the important features of evaluating the function of nuclear medicine imaging systems. The aim of this study was evaluating the capability of the spatial resolution in images of nuclear medicine planar by calculating the modulation transfer function (MTF).<br> <strong><em>Materials & Methods: </em></strong>Nuclear medicine imaging of capillary tube with activity 1 mCi was performed by planar method in different distances and different matrix sizes, in two different environments as follows: without scattered radiation (under ideal condition); with scattered radiation (in real condition by filling water phantom). Then the line spread function for each of them was obtained by drawing a linear profile on the images and MTF and the error of sum of squares were calculated by using Gaussian curve fitting and Fourier transform.<br> <strong><em>Results: </em></strong>The results of calculating MTF in the planar images showed that under ideal condition, as well as in real condition, MTF is a function of the distance that exists between the source and the detector and the matrix size. The error sum of squares in different imaging conditions, changed and it increased by increasing the distance and matrix size. (0.84 to 61.29 in real conditions and from 0.10 to 57.02 in ideal conditions).<br> <strong><em>Conclusion</em></strong>: The presence of scattered radiation had a significant effect on the spatial resolution of imaging system. We can achieve more suitable spatial resolution by using larger matrix size and also reducing the distance of source and the detector. Having accurate awareness about spatial resolution in the imaging systems in different matrix sizes and different distances can be useful in nuclear medicine imaging. تصویربرداری, پزشکی هسته ای, پلانار, تابع تبدیل مدولاسیون, توانایی تفکیک فضایی Imaging, Nuclear medicine, Planar, Modulation transfer function, Spatial resolution 593 602 http://umj.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3686-1&slc_lang=fa&sid=1 Hassan Moladoust حسن مولادوست hmoladost@yahoo.com 3700319475328460022341 3700319475328460022341 No Medical Physicist (PhD), Healthy Heart Research Center, Guilan University of Medical Sciences, Rasht, Iran دانشیار فیزیک پزشکی، مرکز تحقیقات قلب سالم، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران Ahmad Bitarafan Rajabi احمد بیطرفان رجبی hmarefat2005@yahoo.com 3700319475328460022340 3700319475328460022340 Yes Medical Physicist (PhD), Department of Nuclear Medicine and Cardiovascular Interventional Research Center, Rajaie Cardiovascular Medical & Research Center, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran (Corresponding Author) دانشیار، گروه پزشکی هسته ای، مرکز تحقیقات مداخلات قلب و عروقی، مرکز آموزشی، تحقیقاتی و درمانی قلب و عروق شهید رجایی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران(نویسنده مسئول) Vahid Nikseresht وحید نیک سرشت vani_cardia@yahoo.com 3700319475328460022342 3700319475328460022342 No Cardiologist (MD), Healthy Heart Research Center, Guilan University of Medical Sciences, Rasht, Iran دانشیار قلب، مرکز تحقیقات قلب سالم، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران