fa تعیین اثربخشی نوروفیدبک در کاهش اضطراب و شدت علائم بیماران با سندرم روده تحریک پذیر (IBS) روانشناسی روانشناسی پژوهشي(توصیفی- تحلیلی) Research <strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">پیش‌زمینه و هدف: </span></span></strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">سندرم</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">روده</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">تحریک‌پذیر</span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">، یک اختلال عملکردی دستگاه گوارش است که </span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">عوامل روان‌شناختی ازجمله اضطراب، در تحریک و تشدید آن </span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">نقش بسزایی دارند.</span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> پژوهش حاضر باهدف تعیین</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">اثربخشی نوروفیدبک به‌عنوان درمانی روان‌شناختی، در کاهش اضطراب و</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">شدت</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">علائم</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">بیماران</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">با</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">سندرم</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">روده</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">تحریک‌پذیر، انجام شد</span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">.</span></span><br> <strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">مواد و روش‌ کار</span></span></strong>: <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">این پژوهش از نوع شبه آزمایشی (پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه کنترل)</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">بود.</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">جامعه‌ی آماری پژوهش حاضر شامل تمامی زنانی می‌باشد که به دلیل مشکلات گوارشی به مراکز درمانی شهر تهران رجوع کرده و توسط پزشک فوق تخصص گوارش و بر اساس معیارهای </span></span><span dir="LTR">Rome III</span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">، تشخیص سندرم روده تحریک‌پذیر را دریافت نمودند. بدین</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">منظور، 30</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">زن</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">مبتلا</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">به</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">سندرم روده تحریک‌پذیر</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">مراجعه‌کننده</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">به</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">یک کلینیک فوق تخصصی گوارش</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">به</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">روش</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">نمونه‌گیری</span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> در دسترس </span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">انتخاب</span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> شدند</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">و</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">به‌طور</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">تصادفی</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">در</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">دو</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">گروه</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">آزمایش</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">و کنترل (هر</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">گروه 15</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">نفر)</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">قرار گرفتند. گـروه آزمـایش بـه مـدت 20 جلسه‌ی 45 دقیقه‌ای، 2 روز در هفتـه، تحت درمان نوروفیدبک قرار گرفت و گروه کنترل در لیسـت انتظار باقی ماند. هر دو گـروه در شرایط پیش‌آزمون و پس‌آزمون بـا پرسشنامه اضطراب صفت-حالت اسپیلبرگر </span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">(</span></span><span dir="LTR">STAI-Y</span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">) و </span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">شاخص</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">شدت</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">علائم</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">سندرم</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">روده</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">تحریک‌پذیر (</span></span><span dir="LTR">IBSSI</span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">) ارزیابی شدند و خط پایـه امـواج مغـزی</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">آن‌ها ثبت گردید. </span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">تحلیل</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">داده‌ها</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">با</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">استفاده</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">از</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">آزمون</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">تحلیل</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">کوواریانس چند متغیره (</span></span><span dir="LTR">MANCOVA</span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">)، انجام</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">گرفت.</span></span><br> <strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">یافته‌ها</span></span></strong>: <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">یافته‌ها</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">نشان</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">داد</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">که</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">نوروفیدبک منجر </span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">به کاهش</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">شدت علائم سندرم روده تحریک‌پذیر شده است (01/0</span></span><span dir="LTR">p<</span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">). همچنین، نوروفیدبک در کاهش اضطراب حالت (01/0</span></span><span dir="LTR">p<</span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">) و صفت (05/0</span></span><span dir="LTR">p<</span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">) و افزایش دامنه امواج مغزی آلفا (01/0</span></span><span dir="LTR">p<</span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">)، مؤثر واقع شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">بحث و نتیجه‌گیری</span></span></strong>: <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">نتایج</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">نشان</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">داد</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">که</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">نوروفیدبک</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">بر</span></span><span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;"> بهبود اضطراب و</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">شدت علائم سندرم روده تحریک‌پذیر</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">مؤثر</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">بوده</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">و</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">روشی</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">مناسب</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">با</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">عوارض</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">جانبی</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">بسیار</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">محدود</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">و تأثیر</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">درمانی</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">بلندمدت</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">برای</span></span> <span style="font-family:nazanin;"><span style="font-size:9.5pt;">این بیماران است</span></span><span dir="LTR">.</span> <a name="_Toc416081061"><strong><em>Background & Aims</em></strong></a>: Irritable bowel syndrome (IBS) is a functional gastrointestinal disorder that can be stimulated and intensified by psychological factors such as anxiety. The present research aimed at determining the effect of neurofeedback as a psychological treatment technique in decreasing anxiety and symptom severity of patients with IBS<span dir="RTL">.</span><br> <strong><em>Materials & Methods</em></strong>: This research was a quasi-experimental study (pretest-posttest, with control group). Statistical population of the present research included all women who attended health centers in Tehran due to gastrointestinal disorders and were diagnosed by gastroenterologist as having IBS based on Rome III criteria. Thirty women with IBS attending a gastroenterology clinic were selected by way of convenience sampling method and were put randomly into two experimental and control groups (each 15). The experimental group underwent neurofeedback treatment in 20 sessions of 45 minutes, 2 days each week, and the control group remained in the waiting list. Both groups were examined by Speilberger State&ndash;Trait Anxiety Inventory (STAI) and IBS Severity Index (IBSSI), and their brain wave baselines were registered. The data were analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA).<br> <strong><em>Results</em></strong>: Findings showed that neurofeedback treatment has significantly resulted in a decrease in symptom severity of patients with IBS (p<0/01). Also, neurofeedback has been influential in decreasing state anxiety (p<0/01) and trait anxiety (p<0/05) and increasing Alpha brain waves amplitude (p<0/01).<br> <strong><em>Conclusion</em></strong>: Results showed that neurofeedback is influential in improving anxiety and symptom severity of IBS and it is a proper treatment method for IBS patients with very limited side effect and long-term treatment effect. نوروفیدبک, سندرم روده تحریک پذیر (IBS), اضطراب حالت - صفت, امواج مغزی آلفا Neurofeedback, Irritable Bowel Syndrome (IBS), State-trait anxiety, Alpha brain waves 647 658 http://umj.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3489-1&slc_lang=fa&sid=1 Sahar Khoshsorour سحر خوش سرور s.khoshsorour@gmail.com 3700319475328460020173 3700319475328460020173 Yes Islamic Azad University, Tehran Science and Research Branch دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران