Studies in Medical Sciences

fa بررسی وضعیت مصرف انواع شیر در استان آذربایجان غربی و عوامل مؤثر در سال‌های 2-1391 ASSESSMENT OF MILK CONSUMPTION AND SOME OF ITS RELATED FACTORS IN HOUSEHOLDS OF WESTERN AZARBAYJAN PROVINCE IN 2012-13 آناتومی آناتومی پژوهشي(توصیفی- تحلیلی) Research پیش زمینه و هدف: مطالعات نشان دهنده مصرف پایین گروه شیر و فرآورده‌های آن در کلیه افراد خانوارهای ایرانی می‌باشد، مطالعه حاضر با هدف بررسی وضعیت مصرف انواع شیر در استان آذربایجان غربی و عوامل مؤثر در سال‌های 2-1391 انجام گرفت.روش کار: این مطالعه از نوع توصیفی-مقطعی (Cross-Sectional) می‌باشد که بر روی 650 خانوار استان آذربایجان غربی(ارومیه، مهاباد، خوی و 9 روستای تابع) به روش نمونه گیری چند مرحله‌ای خوشه‌ای در سال 1392 انجام گرفت. پرسشنامه‌های دموگرافیک و بسامد مصرف شیر با تکنیک مصاحبه با مادر تکمیل شد. مدیریت داده‌ها با استفاده از نرم افزار Access و تجزیه و تحلیل آماری توسط نرم‌افزار SPSS با استفاده از آزمون‌های آماری کای اسکوئر، T-test و ANOVA انجام گرفت. یافته‌ها: مطالعه حاضر نشان داد که 67درصد خانوارهای مورد بررسی استان آذربایجان غربی آذری، 32درصد کرد و تنها 1درصد سایر قومیت‌ها بودند. بیشترین سطح سواد سرپرست خانوارها ابتدایی/راهنمایی (38درصد)، و شغل آنان کارکن مستقل (37درصد) بود. نتایج بررسی مصرف شیر در خانوارهای مورد بررسی نشان داد، که هر فرد روزانه تقریباً" نصف لیوان (118میلی لیتر) شیر مصرف می‌کند. پرمصرف‌ترین شیر در خانوارهای شهری و روستایی شیر فله گاو (5/62درصد) بود که متوسط مقدار مصرف آن در شهر و روستا به ترتیب 6/22 ± 6/478 و 4/64 ± 4/730 میلی لیتر در هفته گزارش شد. مصرف شیر در خانوارهای آذری بالاتر از سایر قومیت‌ها بود (05/0 > P). یافته‌ها نشان داد که خانوارهای شهری بیشتر از روستایی شیر یارانه‌ای خریداری می‌کردند، (به ترتیب 55درصد و 20درصد) که پس از قطع یارانه‌ها، خرید شیر در شهر به نصف کاهش پیدا کرده درحالی‌که در روستا با قطع شیر یارانه‌ای خرید شیر عمدتاً با شیر فله جایگزین شده، بنابراین تغییری نکرده است.بحث و نتیجه‌گیری: در مجموع تحقیق حاضر گویای آن است که پرمصرف‌ترین شیر در خانوارهای استان آذربایجان غربی از نوع فله (گاو) بود که به طور کلی این مقدار مصرف پایین تر از مقدار توصیه شده می‌باشد. مهم‌ترین عوامل مؤثر در مصرف شیر؛ محل سکونت، قومیت، وضعیت اجتماعی- اقتصادی خانوارها بود. به نظر می‌رسد که طراحی و اجرای سیاست‌ها و برنامه‌های کاربردی به منظور افزایش مصرف شیر، فرهنگ سازی در جامعه از طریق رسانه‌ها از سوی سیاست گذاران جامعه بایستی مورد توجه قرار گیرد. Backgrounds & Aims: The latest national research achievements studying on Iranian households in 1998-2000 implies that milk and other dairy products are consumed less than the recommended proportions. This research was designed to study the amount of milk consumption and related factors in West Azarbaijan in 2012-2013. Materials & Methods: In this cross sectional study, the data were collected by interviews with 650 households selected from three cities (Urmia, Mahabad, Khoy) and 9 rural areas of West Azarbaijan province by cluster systematic method. Demographic status and milk consumption of the households were completed by mothers. The data were analyzed with Chi‑square, t‑test, Anova with MS Access and SPSS software. Results: The results indicated that 67% of the households were Azari, 32% Kurdish and only 1% were from other ethnicities. Highest level of education in households' head was elementary or junior high school and their occupations were independent workers. Results implied that each person consumes approximately half of the glass of milk (118 ml). The most widely consumed milk in urban and rural households was bulk milk (62.5%) whose average consumption was 478.6±22.6 ml in urban and 730.4 ± 64.4 ml in rural areas weekly. Milk consumption in Azari households was higher than other ethnicities (P< 0.05) . Results indicated that urban households obtain more subsidized milk (55%) than rural (20%). After cutting the subsidies by the government in 2010, purchasing milk in urban was decreased to half while in rural it was substituted with bulk milk and not changed. Conclusion: Most consumed milk in households in West Azarbaijan province was cow bulk milk and their consumption was lower than the suggested amount (2-3 glasses a day). The most important factors in milk consumption were residency location, ethnicity, and socio-economic status. Designing and running policies in practical approach to increase milk consumption seems necessary and must be more considered. Solving milk contribution issues and culturalizing the community by media should be in high priorities. SOURCE: URMIA MED J 2014: 25(2): 149 ISSN: 1027-3727 شیر, استان آذربایجان غربی, مصرف, خانوار Milk, West Azarbaijan, Consumption, Household 139 149 http://umj.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-582-457&slc_lang=fa&sid=1 Fateme Esfarjani فاطمه اسفرجانی 370031947532846009266 370031947532846009266 No Dept. of Food and Nutrition Policy and Planning Research, National Nutrition and Food Technology Research Institute, Faculty of Nutrition and Food Technology, Shahid Beheshti University of Medical Sciences گروه تحقیقات سیاست گذاری و برنامه ریزی غذا و تغذیه، انستیتو تحقیقات تغذیه ای و صنایع غذایی کشور، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Fateme Mohammadi Nasr Abadi فاطمه محمدی نصرآبادی 370031947532846009267 370031947532846009267 No Dept. of Food and Nutrition Policy and Planning Research, National Nutrition and Food Technology Research Institute, Faculty of Nutrition and Food Technology, Shahid Beheshti University of Medical Sciences گروه تحقیقات سیاست گذاری و برنامه ریزی غذا و تغذیه، انستیتو تحقیقات تغذیه ای و صنایع غذایی کشور، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Marjan Khalafi مرجان خلفی 370031947532846009268 370031947532846009268 No Dept. of Food and Nutrition Policy and Planning Research, National Nutrition and Food Technology Research Institute, Faculty of Nutrition and Food Technology, Shahid Beheshti University of Medical Sciences گروه تحقیقات سیاست گذاری و برنامه ریزی غذا و تغذیه، انستیتو تحقیقات تغذیه ای و صنایع غذایی کشور، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Sakine Nouri-Saeidlou سکینه نوری سعیدلو 370031947532846009269 370031947532846009269 No Food and Beverages Safety Research Center, Urmia University of Medical Sciences مرکز تحقیقات سلامت مواد غذایی و آشامیدنی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه Arash Rashidi آرش رشیدی Arashrashidi@yahoo.com 370031947532846009270 370031947532846009270 Yes Dept. of Food and Nutrition Policy and Planning Research, National Nutrition and Food Technology Research Institute, Faculty of Nutrition and Food Technology, Shahid Beheshti University of Medical Sciences گروه تحقیقات سیاست گذاری و برنامه ریزی غذا و تغذیه، انستیتو تحقیقات تغذیه ای و صنایع غذایی کشور، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی