fa بررسی میزان و نحوه انتقال سیانور به شاخه راست رودخانه ساروق تکاب و پهنه بندی نتایج حاصله توسط سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) آناتومی آناتومی پژوهشي(توصیفی- تحلیلی) Research <p align="right"> <strong> پیش زمینه و هدف: </strong>شاخه راست ساروق مهم‌ترین رودخانه شهرستان تکاب می‌باشد که در پایین دست کارخانه‌های استحصال طلای موجود واقع شده است. سیانور نشتی از سدهای باطله این کارخانه‌ها می‌تواند تهدیدی جدی برای سلامت رودخانه باشد. این مطالعه با هدف بررسی میزان و نحوه انتقال سیانور به رودخانه انجام شده است. <strong></strong><p align="right"> </p><p align="right"> <strong> مواد و روش‌ها: </strong>در این مطالعه توصیفی- مقطعی، سیانید کل به همراه پارامترهایی چون اکسیژن محلول آب، pH ، کدورت، دما، کل جامدات محلول، هدایت الکتریکی آب، نیترات، آمونیاک و سدیم<strong> </strong>در 5 ایستگاه مستقر در طول رودخانه به طور ماهیانه طی فصول بهار و تابستان 1390 اندازه‌گیری شدند. غلظت سیانید در ایستگاه‌ها مشخص و مقادیر آن با استانداردها ( mgl^-1 07/0) مقایسه گردید. محل نشتی سیانور به رودخانه شناسایی و تغییرات غلظت سیانید در طول رودخانه بررسی شد. پهنه بندی غلظت سیانید موجود در رودخانه در ایستگاه‌های مورد بررسی با استفاده از نرم‌افزار ARC GIS_9.3 انجام شد. <strong></strong><p align="right"> </p><p align="right"> <strong> یافته‌ها: </strong>مقدار سیانور در ایستگاه‌های<strong> </strong>بالا دست کارخانه‌ها پایین‌تر از حد تشخیص ( mgl^-1 002/0)<strong> </strong>بود درحالی‌که بیشترین غلظت سیانید<strong> (</strong> mgl^-1 28/0<strong>) </strong>و سدیم ( mgl^-1 93/74) در ایستگاه C (پایین‌تر از <a name="_GoBack"></a>کارخانه پارس کانی) مشاهده گردید. غلظت<strong> </strong>سیانور در ایستگاه D (پایین‌تر از کارخانه پویا زرکان) افت ناگهانی داشت. میانگین غلظت سیانور رودخانه در فصل پرآبی نسبت به فصل کم آبی بالاتر بود. <strong></strong> <strong> بحث و نتیجه‌گیری: </strong>بر اساس نتایج بدست آمده ریزش‌های جوی می‌تواند باعث سرریز شدن محتویات سد باطله پارس‌کانی به رودخانه شود. نتایج این مطالعه نشان داد که میزان سیانور آب رودخانه در نزدیکی کارخانه‌های استحصال طلا بالاتر از حد استاندارد بوده و کنترل نشتی آن ضروری است. </p><p align="right"> </p><p align="right"> </p><p align="right"> </p><p align="right">  </p><p align="right">  </p><p align="right"> </p><p align="right"> <strong> </strong></p><p align="right">  </p><p align="right">  </p><p align="right">  </p></p><p align="right"> </p></p><p align="right"> </p> <p> <strong><i> Background & Aims </i></strong>: Right branch of Sarugh River is the main river in Takab city, north western Iran, which is located at downstream of present gold extraction plants. Cyanide leak aging from tailings dams of plants is a serious threat to the health of river. This study was conducted to evaluate Cyanide concentration and transferring cyanide to the river. </p><p> <strong><i> Materials & Methods </i></strong>: In this cross sectional study, total Cyanide with some parameters such as dissolved oxygen, ph, turbidity, temperatuer, total dissolved solids, electrical conductivity, nitrate, ammonia and sodium measured monthly at 5 stations located along the river during spring and summer 2011. Cyanide concentration was determined in the station and compared with standard level (0. 07mgl^-1). Cyanide concentration along river at sampling stations was zoned by ARC GIS 9.3. </p><p> <strong><i> Results </i></strong>: In the stations located at upstream plants, the Cyanide concentration was below the detection limit (0. 002 mgl^-1). The highest concentration of cyanide (0. 28 mgl^-1) and soduim (74. 94 mgl^-1) were at station C(downstream of Puya Zarkan plant). The cyanide concentration had sudden drop at station D (downstream of Pars Kani plant). Average concentration of cyanide in high- water season was higher than the low-water season. </p><p> <strong><i> Conclusion </i></strong>: As results showed precipitation can cause to discharge the contents of the Pars Kani tailings dam into the river. Results showed the concentration of Cyanide along the river in sampling stations near gold extraction plant was higher than the standard levels and it is necessary to control leakage from the plants. </p><p>  </p> سیانور، رودخانه ساروق، تکاب، کارخانه‌های استحصال طلا Cyanide, Sarugh River, Takab, Gold extraction plants 636 645 http://umj.umsu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-582-302&slc_lang=fa&sid=1 Ali Reza Rahmani علیرضا رحمانی 370031947532846007971 370031947532846007971 No گروه مهندسی بهداشت محیط و عضو مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی همدان Naser Rahimi ناصر رحیمی naser. rahimy6@yahoo.com 370031947532846007972 370031947532846007972 Yes مرکز بهداشت شهرستان تکاب، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه Edris Hosseinzade ادریس حسین‌زاده 370031947532846007973 370031947532846007973 No دانشکده بهداشت و تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد Mohammad Taghi Smadi محمدتقی صمدی 370031947532846007974 370031947532846007974 No گروه مهندسی بهداشت محیط و عضو مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی همدان Gorban Asgari قربان عسگری 370031947532846007975 370031947532846007975 No گروه مهندسی بهداشت محیط و عضو مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی همدان